Hertoetsing normen voor wateroverlast HDSR

Introductie

Voor Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden bouwde HydroLogic met d-HyDAMO (Python) vanuit GIS data volledig geautomatiseerd een D-HYDRO model van het gehele beheersgebied en voerde daarmee de toetsing aan de wateroverlastnormen uit.

Looptijd: 2023-heden
Opdrachtgever: Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden (HDSR)
Keywords: wateroverlast, klimaatadaptatie, geautomatiseerde modelbouw, stochastenanalyse, modelling as a service
Modellen & Tools: D-HYDRO, MODFLOW-MetaSWAP, D-HyDAMO, HYDROLIB-CORE, Python, Water-SchadeSchatter

Aanleiding

Behoefte aan inzicht

HDSR moet periodiek toetsen of haar watersysteem voldoet aan de wettelijke normen voor wateroverlast en wil weten op welke locaties knelpunten optreden, inclusief de onzekerheid in die uitkomsten. Daarnaast wil HDSR graag een onderbouwde vergelijking van maatregelen, zoals aangepaste maalstoppeilen en verbeterde sturing, om te bepalen waarop HDSR het beste kan inzetten om toekomstige wateroverlast te beperken.

Werkwijze

Overstromingsmodellen

Voor het project zijn geautomatiseerd neerslag-afvoer-/hydrodynamische modellen met een overstromingsgrid vervaardigd:

MODFLOW-MetaSWAP voor de neerslag-afvoer in het landelijke gebied
D-HYDRO voor de hydrodynamica en neerslag-afvoer in het stedelijke gebied
RTC in D-HYDRO voor de sturing van kunstwerken, inclusief complexe gebiedsregelingen en maalstops

Met d-HyDAMO is het D-HYDRO model volledig geautomatiseerd opgebouwd in Python vanuit het beheerregister van HDSR. Vervolgens zijn met de stochastenmethode duizenden combinaties van neerslag, wind en buitenwaterstanden doorgerekend in de cloud. Op basis van de modelresultaten zijn waterstandstatistieken en inundatiekaarten afgeleid, waarmee per peilgebied de wateropgave en knelpunten in beeld zijn gebracht. Een BOWA-analyse kwantificeerde de onzekerheid in deze wateropgave. Vervolgens zijn scenario's doorgerekend met zowel maatregelen die de wateropgave waarschijnlijk vergroten (denk aan de aanleg van waterinfiltratiesystemen of hogere peilen) als mogelijke oplossingsrichtingen zoals aangepaste sturing. Voor deze scenario's is het effect op de wateropgave geanalyseerd.

Het resultaat

Betrouwbare informatie

HDSR beschikt over één geautomatiseerd actueel te houden model voor het hele beheersgebied en een helder, ruimtelijk beeld van de wateropgave, inclusief de onzekerheid. Het waterschap kan het toetsingsinstrumentarium zelf onderhouden en inzetten, en heeft met de scenarioanalyses zicht op welke maatregelen wateroverlast het meest effectief beperken.

Wat heeft het project opgeleverd?

Een geautomatiseerd D-HYDRO/MODFLOW-MetaSWAP model voor het hele beheersgebied van HDSR
Circa 1500 peilgebieden getoetst aan de wateroverlastnormen
Meer dan 2000 stochastensimulaties doorgerekend voor de waterstandstatistiek
Een volledige BOWA-run voor het kwantificeren van de onzekerheid in de wateropgave

“Met HDSR hebben we een modelinstrument ontwikkeld dat inzicht geeft in knelpunten, onzekerheden en effectiviteit van maatregelen. Zo kan het waterschap zorgvuldig onderbouwde keuzes maken voor een toekomstbestendig watersysteem. Dankzij de vergaande automatisering lag de focus op wat echt waarde toevoegt: hydrologisch vakmanschap en betrouwbare resultaten.”

Janneke de Graaf | projectleider