Zoetwaterbeschikbaarheid en verzilting

Introductie

De druk op zoetwater neemt toe. Wij helpen waterbeheerders, belanghebbenden en beleidsmakers om de waterbeschikbaarheid en de zoet-zoutdynamiek in hun gebied te begrijpen. We begeleiden operationele, tactische en strategische keuzes voor maatregelen om vraag en aanbod beter op elkaar af te stemmen en werken aan klimaatbestendige watersystemen.  

Van inzicht naar handelingsperspectief

Toelichting

In Nederland worden veel gebruiksfuncties voorzien van water van de juiste hoeveelheid en kwaliteit. Dat is niet vanzelfsprekend. Langdurige droogte, een toenemende watervraag, zeespiegelstijging en verzilting zetten de beschikbaarheid en kwaliteit van zoetwater steeds verder onder druk. Dat vraagt soms om waterverdeling op het scherpst van de snede en om weloverwogen keuzes over inrichting, beleid en investeringen.

HydroLogic brengt in beeld hoeveel zoetwater beschikbaar is, waar en wanneer tekorten ontstaan en hoe zout water zich door het watersysteem verspreidt. We vertalen deze inzichten naar concrete handelingsperspectieven. Zo ondersteunen we operationele keuzes in de waterverdeling, tactische afwegingen over maatregelen en strategische beslissingen over een toekomstbestendige zoetwatervoorziening.

De feiten op een rij

  • Organisaties

    39

    Verschillende organisaties waar we voor hebben gewerkt

  • Ervaring

    14

    Jaar ervaring

  • Zoetwaterbuffers

    6

    Aantal buffers waarvoor de basis is gelegd in de nieuwe landelijke zoetwaterstrategie

  • Regio's

    6

    Aantal regio's waarvoor redeneerlijnen zijn ontwikkeld

Onze aanpak: van systeeminzicht naar afgewogen keuzes

Aanpak

Wij vertrekken vanuit het vraagstuk en de beslissing die daarachter ligt, en helpen bij wat nodig is om de bijbehorende keuze goed te kunnen maken. Vaak begint dat met gedegen inzicht in hoe het water- en bodemsysteem werkt, hoe het samenhangt met gebruiksfuncties zoals landbouw, natuur en drinkwater, en wat toekomstige ontwikkelingen als klimaatverandering en zeespiegelstijging betekenen. Daarbij werken we nauw samen met waterbeheerders, gebruikers, beleidsmakers en onderzoekers.

Onze toegevoegde waarde zit in het vertalen van complexe kennis naar handelingsperspectieven en heldere informatie voor beleidskeuzes. Zo verschuift de discussie van ‘Hoe zit het precies?’ naar ‘Als het zo zit, wat willen we dan?’. Vanuit die inhoudelijke expertise werkten we ook aan een voorstel uit voor een nieuwe landelijke zoetwaterstrategie, die inmiddels onderdeel is van het Deltaprogramma. Ook werken we aan indicatoren voor strategisch grondwaterbeheer en een werkwijze om ‘water en bodem sturend’ gebied specifiek uit te werken.

Impact in de praktijk

Impact

Met onze analyses, adviezen en services ondersteunen we waterbeheerders bij:

  • Het voorkomen of beperken van zoetwatertekorten
  • Het verminderen van negatieve effecten van verzilting
  • Het onderbouwen van zoetwaterstrategieën
  • Het vergroten van de robuustheid van watersystemen

Waarmee kunnen we u helpen?

Onze oplossingen
  • Systeemanalyses van de beschikbaarheid en vraag naar grond- en oppervlaktewater
  • Knelpunten- en impactanalyses voor droogte, klimaatverandering en zeespiegelstijging
  • Analyses van verzilting, zoutindringing en de zoet-zoutdynamiek
  • Strategisch advies over zoetwaterbeleid en de toepassing van ‘water en bodem sturend’
  • Verkenning en afweging van maatregelen voor een klimaatbestendige zoetwatervoorziening
  • Redeneerlijnen en tactische afwegingskaders voor waterverdeling tijdens droogte
  • Actuele informatie, verwachtingen voor operationele beslissingsondersteuning
  • Digitale waterservices en informatieschermen die inzicht vertalen naar handelingsperspectief

Van inzicht naar gezamenlijk handelen

Zoetwaterbeschikbaarheid raakt uiteenlopende belangen, waaronder landbouw, natuur, drinkwatervoorziening, industrie, scheepvaart en stedelijk gebied. Keuzes vragen daarom om meer dan modelresultaten: een gedeeld begrip van het watersysteem, transparante afwegingen en samenwerking tussen betrokken partijen.

We brengen meetgegevens, modelresultaten, praktijkkennis en belangen samen en maken onzekerheden expliciet. Voor de Rijn-Maasmonding vertaalden we bijvoorbeeld complexe verziltingsprocessen naar bruikbare chloriderelaties. Daarmee kunnen operationele waterbeheerders tijdig anticiperen op verzilting en de effecten van ingrepen beoordelen.

Voor de Nederlandse zoetwaterregio’s ontwikkelden we samen met waterbeheerders redeneerlijnen voor waterverdeling tijdens droogte. Actuele informatie en verwachtingen worden daarin verbonden met mogelijke maatregelen en afspraken. Zo ontstaat een gedeelde basis voor tijdig, uitlegbaar en gecoördineerd handelen.

FAQ

Veelgestelde vragen

Hier vindt u antwoorden op veelgestelde vragen over onze aanpak. Staat uw vraag er niet bij? Neem dan contact met ons op.

We combineren actuele metingen, verwachtingen en kennis van het watersysteem met informatie over watervragen, belangen en beschikbare maatregelen. Samen met waterbeheerders ontwikkelen we redeneerlijnen en afwegingskaders. Deze ondersteunen tijdige en uitlegbare beslissingen over de verdeling van water tijdens droge perioden.

Te hoge zoutconcentraties kunnen de bruikbaarheid van water voor landbouw, natuur, drinkwaterbereiding en industrie beperken. De mate van verzilting wordt onder andere beïnvloed door rivierafvoer, zeespiegel, wind, grondwater, waterinlaat en het gevoerde beheer. Wij brengen deze dynamiek en de gevolgen voor verschillende gebruiksfuncties in beeld en ondersteunen bij het bepalen van passende maatregelen.

Ja. Zoetwaterbeschikbaarheid ontstaat door de wisselwerking tussen grondwater, oppervlaktewater, bodem, neerslag, verdamping en menselijk gebruik. Afhankelijk van het vraagstuk onderzoeken we deze onderdelen afzonderlijk of als één samenhangend systeem.

Het betekent dat de eigenschappen en grenzen van het water- en bodemsysteem zwaar meewegen bij beslissingen over landgebruik en ruimtelijke inrichting. Wij maken inzichtelijk waar water kan worden vastgehouden, welke functies duurzaam passen en waar aanpassing nodig kan zijn. Zo vertalen we het uitgangspunt naar concrete gebiedskeuzes.

Ja. We ontwikkelen informatieschermen en digitale waterservices die actuele metingen, verwachtingen en modelresultaten samenbrengen. Deze informatie koppelen we aan gezamenlijk opgestelde redeneerlijnen, zodat waterbeheerders tijdig kunnen anticiperen op droogte en verzilting.

Wilt u weten waar in uw gebied zoetwaterknelpunten ontstaan, hoe verzilting zich kan ontwikkelen of welke maatregelen het meeste effect hebben? Wij denken graag met u mee.
Meike Coonen